Goede Vrijdag | De dood van Jezus, dag van vergeving

Vandaag is het Goede Vrijdag. Veel mensen zitten thuis. Waar voorheen iedereen zich klaar maakte voor een vrij paasweekend. Kon iedereen van het Paasweekend genieten. Nu is het een dag dat men net als de weken hiervoor thuis zit. Alles is veranderd en alles zal anders blijven. Het is belangrijk dat men stilstaat en nadenkt over wat men nu overkomt. De dagen zijn niet meer hetzelfde, net als onze feestdagen. Veel kan nu niet meer gevierd worden, zoals Goede Vrijdag. Voor de meeste mensen is dit één van de feestdagen. Maar wat is Goede Vrijdag nu eigenlijk?

In veel landen is Goede Vrijdag een wettelijke feestdagNederland en België vormen hierop een uitzondering; Goede Vrijdag valt in Nederland niet onder de algemeen erkende feestdagen. Het tweede lid van artikel 3 van de Algemene termijnenwet stelt Goede Vrijdag wel gelijk aan een algemeen erkende feestdag en ingevolge het derde lid kunnen dagen per ministerieel besluit gelijkgesteld worden met een algemeen erkende feestdag.

Gesloten

De meeste beurzen zoals Euronext en ook veel banken blijven op Goede Vrijdag gesloten. Winkeliers in Nederland zijn op Goede Vrijdag verplicht om de winkel vanaf 19.00 uur te sluiten (geregeld in de Winkeltijdenwet). Gemeenten mogen echter toestemming geven om toch open te blijven volgens de Winkeltijdenwet.

Jezus Christus aan het kruis
Foto door Alem Su00e1nchez op Pexels.com

Dood van Jezus

Op Goede Vrijdag herdenken christenen de kruisiging en de dood van Jezus. Jezus werd volgens de Bijbel veroordeeld tot de kruisdood door de Romeinse stadhouder Pontius Pilatus, op aandrang van het sanhedrin. Deze straf werd voltrokken op de heuvel Golgotha nabij de stad Jeruzalem.

Noodzakelijk

Goede Vrijdag is de vrijdag voor Pasen. Nederlandse christenen noemen de vrijdag voor Pasen “goed” omdat de dood van Jezus het noodzakelijke offer was dat verlossing van alle zonde mogelijk maakte. Goede Vrijdag is dus een dag die “goed” is voor (het zielenheil van) de gelovigen.

Opoffering  

De betekenis van de kruisiging en de dood van Jezus ligt in het offer dat hij volgens de evangeliën heeft gebracht (Marcus 10:45). Zijn dood wordt in het Nieuwe Testament gezien als een offer (Hebreeën 10:4-10). Jezus stierf als martelaar aan het kruis, vele andere martelaren zouden hem volgen tot op de dag vandaag.

Martelaar

Offers in het Oude Testament moeten gezien worden als een voorafschaduwing van of vooruitzien naar de dood van Jezus. De geofferde dieren (vooral de lammeren) wezen er al op dat voor betaling van de schuld bloed nodig is. Johannes de Doper heeft Jezus aangewezen als het Lam van God (Johannes 1:29). Door zijn dood heeft Jezus de schuld van de zonde betaald (Hebreeën 9:11,12).

Vergeving

Daardoor heeft Jezus ook Satan overwonnen. Door alle zonde op zich te nemen en een pijnlijke dood te sterven heeft Jezus de zonden weggenomen. “Vader, vergeef het hun, want zij weten niet wat zij doen”. Christenen herdenken daarom op Goede Vrijdag de verlossing van de zonde en de overwinning op de Duivel.

Vier Evangeliën

De gebeurtenissen staan beschreven in de vier canonieke Evangeliën:

Ter dood veroordeeld

Heel vroeg in de morgen komen de hogepriesters, oudsten en het hele sanhedrin bij elkaar. Besloten wordt om Jezus ter dood te brengen. Hij wordt geboeid en naar de stadhouder Pilatus gebracht. Die weet zich niet goed raad met de situatie, bedenkt dan dat Jezus oorspronkelijk uit Galilea komt en daardoor onder het recht van Herodes valt. Deze blijkt in de stad te zijn, waarop Jezus naar Herodes gestuurd wordt.

Doornenkroon

Herodes drijft de spot met Jezus; hij geeft hem een mantel en stuurt hem als een nepkoning terug naar Pilatus. Deze probeert Jezus vrij te laten, door het volk te laten kiezen tussen de moordenaar Barabbas en Jezus. Het volk heeft echter liever de moordenaar vrij. Pilatus laat Jezus geselen.

Romeinen

Romeinse soldaten nemen hem mee naar de binnenplaats van het gerechtsgebouw, zetten een doornenkroon op zijn hoofd en doen hem een purperen mantel om. Ze lachen hem uit en slaan hem op zijn hoofd. Pilatus laat hierop Jezus aan het volk zien, maar het wordt niet voldoende geacht; “kruisig hem”. Uiteindelijk geeft Pilatus toe aan de wens van het volk en ‘wast zijn handen in onschuld’.

Kruisiging Jezus

Jezus draagt zijn kruis en wordt daarbij geholpen door Simon van Cyrene. Rond negen uur ’s ochtends (Marcus 15:25) wordt Jezus gekruisigd, tussen twee moordenaars. Drie uur later wordt het donker op heel de aarde, tot drie uur ’s middags (Matteüs 27:45). Dan sterft Jezus. De aarde schudt, het voorhangsel in de tempel scheurt van boven naar beneden en enkele doden staan op.

Begraven

Tegen de avond gaat Jozef van Arimathea naar Pilatus en vraagt toestemming om Jezus te begraven. Hij wordt van het kruis afgenomen, in het bijzijn van zijn moederMaria en de apostel Johannes. Hij wordt in een graf gelegd, dicht bij Golgotha.

Jezus Christus draagt zijn kruis
Foto door Alem Su00e1nchez op Pexels.com

Veertien staties Kruisweg

Binnen de Katholieke Kerk vindt op veel plaatsen op Goede Vrijdag om drie uur ’s middags de kruisweg plaats, waarbij de lijdensweg van Christus vanaf het gerechtsgebouw (het paleis van de Romeinse procurator Pontius Pilatus) tot op de heuvel Golgotha, plaats van zijn terechtstelling, wordt herdacht. Daarbij wordt bij veertien staties telkens stilgestaan:

1. Jezus wordt ter dood veroordeeld.
2. Jezus neemt het kruis op Zijn schouders.
3. Jezus valt voor de eerste maal onder het kruis.
4. Jezus ontmoet Zijn Heilige Moeder.
5. Simon van Cyrene helpt Jezus het kruis te dragen.
6. Veronica droogt het aangezicht van Jezus af.
7. Jezus valt voor de tweede maal.
8. Jezus troost de wenende vrouwen.
9. Jezus valt voor de derde maal.
10. Jezus wordt van Zijn klederen beroofd.
11. Jezus wordt aan het kruis genageld.
12. Jezus sterft aan het kruis.
13. Jezus wordt van het kruis afgenomen.
14. Jezus wordt in het graf gelegd.

Viering 

’s Avonds is er een viering met kruisverering. In kerkgebouwen is de godslamp gedoofd omdat het Lichaam van Christus in het tabernakel afwezig is. Het altaar is op deze dag volledig kaal: het kruis, de kandelaren en het altaardwaal zijn verwijderd. De liturgische kleur is rood, een verwijzing naar het lijden en het vergoten bloed van Christus.

De dienst

In het eerste deel van de dienst wordt, net zoals op Palmzondag, het lijdensverhaal van Christus voorgelezen. Daarna wordt er gebeden voor de Kerk, de paus, alle ambtsdragers van de Kerk en gelovigen, de doopleerlingen, de eenheid van de Kerk, het joodse volk, de niet-christenen, de atheïsten, de gezagdragers van het land en alle noodlijdenden.

Kruishulde Jezus

Daarna volgt de kruishulde, waarbij het kruis in processie door de kerk wordt gedragen, het kruishout ontbloot en ten slotte vereerd wordt door de gelovigen. Het is in veel kerken gebruikelijk om op Goede Vrijdag tijdens de kruishulde de Improperia uit te voeren.

Communie

Na de kruishulde volgt een communiedienst. Daarbij worden hosties gebruikt die tijdens de avondmis van Witte Donderdag speciaal voor de communie op Goede Vrijdag zijn geconsacreerd. Goede Vrijdag en Stille Zaterdag zijn immers de enige twee dagen van het jaar waarop er geen mis wordt gevierd.

crucifix JezusFoto door Magda Ehlers op Pexels.com

Lucas 23:34

Vader, vergeef hen, want ze weten niet wat ze doen.

Dit vind je misschien ook leuk...